काठमाडौं — संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभामा सहभागी हुन नेपालका प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) आज न्यूयोर्कतर्फ प्रस्थान गर्दैछन्। प्रधानमन्त्री शाहले सेप्टेम्बर २४ मा महासभाको General Debate लाई सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम छ। महासभाका क्रममा उनले नेपालले भोगिरहेको जलवायु संकट र त्यसबाट सिर्जित विपद्का विषयलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसमक्ष उठाउने तयारी गरेका छन्।

यता, अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानीज पनि संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा सहभागी हुन न्यूयोर्क पुगिसकेका छन्। अल्बानीजले पछिल्ला सार्वजनिक सम्बोधनमा जलवायु परिवर्तनका कारण बढिरहेका विपद् र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको आवश्यकतामा जोड दिएका छन्।

नेपालका प्रधानमन्त्री शाहले यसपटकको महासभामा जलवायु न्याय, जलवायुजन्य विपद् तथा त्यसबाट नेपालजस्ता हिमाली मुलुकले भोगिरहेको असमान असरलाई प्राथमिकताका साथ उठाउने तयारी गरेको बताइएको छ। विशेषगरी अगस्ट २६ मा भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि नेपालले भोगेको मानवीय तथा भौतिक क्षतिलाई अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र जलवायु वित्तसँग जोडेर प्रस्तुत गर्ने तयारी छ।

भोटेकोशी विपद्का क्रममा अस्ट्रेलियाले नेपाललाई खोज तथा उद्धार र मानवीय सहयोगमा साथ दिएको थियो। अस्ट्रेलियाले ड्रोन विशेषज्ञसहितको टोली नेपाल पठाउनुका साथै मानवीय सहायता रकमसमेत उपलब्ध गराएको थियो। अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री अल्बानीजले विपद्पछि नेपाललाई सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता सार्वजनिक रूपमा व्यक्त गरेका थिए।

यही पृष्ठभूमिमा न्यूयोर्कमा प्रधानमन्त्री शाह र प्रधानमन्त्री अल्बानीजबीच भेटवार्ता होला कि भन्ने चासो बढेको छ। दुवै नेता अहिले एउटै शहरमा रहेकाले भेटको सम्भावना देखिए पनि हालसम्म नेपाली वा अस्ट्रेलियाली पक्षले यस्तो द्विपक्षीय भेटवार्ताको औपचारिक कार्यक्रम सार्वजनिक गरेका छैनन्।

यदि भेटवार्ता भयो भने भोटेकोशी विपद्, सम्पर्कविहीन अस्ट्रेलियाली नागरिकको खोजी, नेपालमा जलवायुजन्य विपद्, जलवायु वित्त तथा नेपाल–अस्ट्रेलिया सम्बन्धका विषय छलफलमा पर्न सक्नेछन्। तर, भेटको औपचारिक पुष्टि नभएसम्म यसलाई सम्भावनाका रूपमा मात्र लिनुपर्ने हुन्छ।

नेपालले महासभामा जलवायु संकट र त्यसको असरबारे अन्तर्राष्ट्रिय समर्थन जुटाउने प्रयास गरिरहँदा अस्ट्रेलिया पनि जलवायु परिवर्तन र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यलाई आफ्ना प्रमुख कूटनीतिक एजेन्डामध्ये राखेर न्यूयोर्कमा सक्रिय छ।